Zetmeel maken voor de klokreactie

Vorige keer hebben de kinderen een onderzoek gedaan naar de echtheid van het amandelspijs in banketstaven. Als er bonen zaten in het spijs, dan werd het spijs met jodium zwart. Daar gaan we deze week mee verder: met jodium en zetmeel.

wp-P1040198Op een keukenrasp proberen de kinderen een aardappel te raspen. Daar blijkt nog veel techniek en motoriek bij te pas te komen: de rasp moet goed liggen, je moet op de aardappel drukken, maar ook niet te hard, de goede kant op raspen. “Het gaat niet“, als je staat gaat het al veel beter en … “meester ik heb bloed” je moet niet in je vingers raspen. En tenslotte hoor ik weer als we iets met eten doen: “het stinkt“.

wp-P1040187De geraspte aardappelen worden gemengd met water, geroerd en door een zeef gegoten. Nu moet het aardappelnat 10 minuten blijven staan. Met een klokje wordt de tijd bijgehouden. Het klokje is voor sommige kinderen zo spannend dat ze er niet van af kunnen blijven. Tijdens het wachten maken ze de gebruikte spullen schoon en lossen ze een vitamine-C tablet op. “Hmm, dat ruikt lekker”, “Mogen we het opdrinken?” Helaas, vandaag wordt er niets gegeten en gedronken.
wp-P1040184Na 10 minuten zie je onder in het aardappelnat een beetje wit zetmeel liggen. Het aardappelnat wordt afgegoten en er wordt kokend water aan het zetmeel toegevoegd. “we hebben lijm gemaakt“. De lijm wordt verdund met water.
Bij een beetje zetmeel-oplossing en het aardappelnat wordt wat jodium toegevoegd. Het zetmeel kleurt mooi blauw, “het is inkt geworden“, Het aardappelnat kleurt niet blauw, alle zetmeel is er blijkbaar uitgehaald. Het schuimt wel heel erg en “Het lijkt wel appelsap“. Dit laatste is goed opgemerkt. Aardappelen en appels zijn wit als je doorsnijdt en beide kleuren bruin als je ze rasp. Het is precies hetzelfde proces.
wp-P1040185
Tenslotte wordt in een bekerglas jodium en vitamine-C bij elkaar gegoten en daarna moet er nog een beetje water worden toegevoegd. “Waar is de jodium in mijn bekerglas gebleven? Wie heeft dat gedaan?” Dat heeft niemand gedaan, maar de vitamine-C, die heeft de jodium ontkleurd. In een ander bekerglas wordt wat zetmeel en waterstofperoxide bij elkaar gegoten.

wp-klokreactieNu mogen de beide mengsels bij elkaar gegoten. Nu maar wachten en kijken naar het lichtgele mengsel. Na een paar minuten kleurt de vloeistof plotseling “Kijk, wow” van licht geel naar diepblauw. ”

Waarom duurt het zolang totdat jodium en zetmeel blauw kleuren. Dat komt door de vitamine C.
De vitamine c zet de jodium om in het kleurloze jodide, maar het peroxide zet het jodide weer om in jodium. En het vitamine C zet het jodium weer om in jodide…
Dit blijft net zolang door gaan tot alle vitamine C op is. Dat blijft het jodium over en die kleurt het zetmeel weer blauw.
Ik snap het, ik snap het!”

Share Button