Touwtje springen met een zetmeelmolecuul

wp-P1040203Wie weet nog wat we vorige week hebben gedaan? “Eh, ik weet het niet meer“, “We hebben zetmeel gemaakt” uit aardappelen. En zetmeel aangetoond met jodium. “Ja, nu weet ik het weer“. Ook kwamen we tijd te kort, we zouden nog gaan schilderen met jodium en vitamine-C. Voordat we gaan schilderen doen we eerst een proefproefje. Alle kinderen vullen een glas met water en de groepjes komen met een bord langs. Op een bord wordt een lepeltje druivensuiker, poedersuiker en zetmeel geschept. Als iedereen zit, vertel ik dat het allemaal suiker is en dat ze van alles een beetje mogen proeven. Tussendoor wel een slokje water nemen.
wp-P1040214Hm, lekker“, hoor ik om mij heen. “Bah, dat is echt smerig” hoor ik even later en monden moeten worden gespoeld. Zo vies is aardappelmeel nu ook weer niet.
Ik vraag welke van de drie is het zoets. De meeste kinderen vinden de druivensuiker het zoets, dan de poedersuiker. Zetmeel is helemaal niet zoet, het is vies. Toch is het ook suiker. Met paperclips wordt het uitgelegd. Alle groepjes krijgen een doosje met 100 paperclips. Ze mogen er een wp-P1040208lange ketting van rijgen. Vol enthousiasme beginnen de kinderen te rijgen. Als de ketting al een flink opschiet komt de uitleg: Elke paperclip is een model voor suiker. Druivensuiker bestaat precies uit één suikermolecuul (suikerdeeltje). Als je twee suikermoleculen (twee paperclips) aan elkaar rijgt, dan krijg je gewone (poeder)suiker. Als je 10.000 suikermoleculen aan elkaar rijgt dan heb een zetmeelmolecuul gemaakt. “10.000? Dat zijn wel 10 doosjes“, “Nee, dat zijn 100 doosjes” . Na de uitleg wordt de rest van de paperclips aan elkaar geregen. Nu kan je er touwtje mee springen: Touwtje springen met een zetmeelmolecuul. Dit is wel een heel leuk proefje.

wp-P1040209Na het suiker rijgen, maken de kinderen opnieuw een vitamine-C oplossing. Dat hebben ze vorige week ook al gedaan. Ook verdunnen ze jodium met wat water. Met de verdunde gele jodium kan je schilderen op papier. Het papier wordt paars. Hoe komt dat? “?” Waar kleurt jodium blauw, paars, zwart mee? “Met zetmeel, er zit zetmeel in het papier“. Met een föhn worden de blaadjes gedroogd. En nu kunnen de kinderen schilderen met de wp-P1040222vitamine-C oplossing. Het paars wordt nu weer wit. Dat is leuk. Er worden mooie vliegtuigen, kerstbomen getekend, … en namen geschreven. “Ik heb hem weer helemaal wit gemaakt“, wordt lachend gezegd. Een jongen heeft wat jodium op zijn T-shirt gemorst. Er zit een  bruine vlek op zijn mouw. Gelukkig kan je die je weer met vitamine-C weer helemaal schoon krijgen.
Na het schilderen is het uur al weer bijna om. Er kan alleen nog een half proefjes worden gedaan en dan staan de ouders al weer te wachten.

wp-P1040212 wp-P1040211 wp-P1040220

Share Button