Dat valt snel…

20151007_143031-b“Wat is dit?”, vraag ik de kinderen. “De wereldbol”, “een bal vol lucht”, “een strandbal”. Allemaal goed! Het is ook een model van de wereld. Het is niet de wereld, maar het lijkt erop.
Waar lig Nederland, vraag ik de kinderen? Dat is snel gevonden op de wereldbol. “Hier onder me voeten!” Dat is natuurlijk ook waar.  De meeste kinderen weten Australië ook snel te vinden. Wij wonen hier, we kunnen blijven staan op de Aarde. En de mensen op Australië? “Die blijven ook aan de Aarde plakken, door de zwaartekracht”, “Dat is geen plakken, want je kan wel omhoog springen”, “…maar je valt altijd weer op de Aarde terug”, “… alleen met een hele sterke raket kan je van de Aarde afkomen.” Iedereen weet al wat zwaartekracht is. We starten maar snel met de proeven.

P1040012-b20151007_143634Als eerste onderzoeken de groepjes wat sneller valt: een vel papier of een tennisbal? Dat is makkelijk. “De tennisbal natuurlijk, die is zwaarder”.
De kinderen maken van een vel papier een prop. Wat is zwaarder, een vel papier of een prop papier? De meeste kinderen schrijven op: “Een een prop papier is zwaarder”. Dat had 2015-10-05 16.03.31-bik zelf niet verwacht, daar ga ik bij het volgende project nog even over praten. Een leerling laat het vel papier en de prop tegelijk vallen. De prop is veel sneller beneden. Hoe kan dat?  “De prop is zwaarder”, “Het komt door de vorm”, “De prop is niet plat” , “Het vel papier gaat heen en weer”, “De prop heeft minder luchtweerstand”. De prop weegt even veel als het vel papier, maar omdat die niet plat is, wordt hij minder tegen gehouden door de lucht en valt de prop sneller vallen.

De teams laten een boek en een vel papier vallen. Het boek en het vel papier zijn ongeveer even groot. Toch is het boek sneller op de grond. Leg nu het papier op het boek en laat het vallen. “Meester, hoe kan dit?” Bam, het boek en het vel papier komen tegelijk op de grond.

P1040001-b20151007_145604-bVoor de volgende proef hebben de kinderen 2 tennisballen nodig. De ene tennisbal moet zwaarder worden gemaakt. “Mogen we hem echt open zagen?”, “Laat me vader het maar niet zien.” Na een tijdje zagen hoor ik kinderen roepen: “Bah, het stinkt naar vis”,  Waar komt die vieze lucht vandaan?
P1040006-bP1040015-bIs het de rubberen binnenbal of is komt het van de lijm? Het zagen gaat moeilijk. Met wat hulp lukt het om de tennisbal open te zagen. De kinderen vullen de tennisbal met zand en plakken hem dicht met tape. Eén kind gaat op tafel staan en laat de 2 tennisballen tegelijk vallen. De ander kijkt welke bal het eerst de grond raakt. 20151007_150628-b440px-Galileo-sustermans[1]Het is wel moeilijk te zien”. Het resultaat wordt genoteerd en de proef wordt in totaal 10 keer uitgevoerd. De 175 valresultaten zijn door mij verzameld en volgende week wordt gekeken welke bal het snelst valt. Deze proef is een herhaling van een klassiek experiment dat Galileo Galilei zou hebben uitgevoerd van de scheve toren van Pisa. Heeft hij dit experiment echt uitgevoerd?
B. snelste route-b2015-10-05 16.12.52-bBij het laatste experiment bedenken de kinderen wat de snelste weg de berg af is. “De rode rechte weg, die is het kortst of “De groene steile weg, daar krijg je meer vaart.”  Dan is het tijd. De volgende week gaan de jonge onderzoekers ontdekken wat de snelste weg is.
Ook al benieuwd?


Nieuwe ontdekkingen en vragen van kinderen: Waarom stuitert de tennisbal met zand niet? Waarom stuitert de andere tennisbal wel 4 of 5 keer.
Meer stuiter proefjes en onderzoeken.

 

Share Button